KÖMÜRLE İLGİLİ TERİMLER
Tüvenan Kömür : Tüvenan kömür, bir kömür ocağından tabii olarak çıkarılıp hiçbir işleme tabi tutulmayan ham kömürdür.
Krible Kömür : Krible kömür, ayıklama ve eleme işlemine tabi tutulmuş tüvenan kömürdür.
Elenmiş Kömür : Elenmiş kömür, belli delik aralıklı eleklerden elenmiş ve belli boyut sınırları arasında sınıflandırılmış kömürdür.
Temizlenmiş Kömür : Temizlenmiş kömür, yaş veya kuru bir sistemle temizleme işlemi görmüş kömürdür.
Yıkanmış Kömür : Yıkanmış kömür, yaş bir temizleme işlemi görmüş kömürdür.
Toplam Rutubet (Nem) : Numune olarak alınmış olan kömürde standart şartlar altında bertaraf edilebilen rutubet miktarıdır.
Bünye Rutubeti (Bünye Nemi – Higroskopik Nem): Havada kuru kömür numunesinin 105 C sıcaklıkta oksijensiz bir ortamda sabit bir ağırlığa ulaşıncaya kadar kaybettiği rutubettir.
Serbest Rutubet (Yüzey Rutubeti – Kaba Nem) : Tüvenan kömürün, havada kuru kömür haline dönüşünceye kadar kaybettiği rutubet olup buna kaba nem adıda verilir.
Havada Kurumuş Kömürde Rutubet (Nem) : Maruz kaldığı havada yaklaşık bir dengeye ulaşan kömür numunesindeki rutubettir.
Toplam Kül : Bir kömür numunesinin tam yakılması sonucu arta kalan mineral maddelerin toplam ağırlığının % olarak ifadesidir.
Bağıl Kül : Fiziksel yollarla kömürden uzaklaştırılamıyan mineral maddelerdir.
Gaz : Kömürün havasız (oksijensiz) ortamda ısıtılması ve damıtılması sırasında kaybettiği kütledir. Uçucu madde ve Rutubet toplamından oluşur.
Uçucu Madde : Kömürdeki gaz miktarından rutubet miktarının çıkarılmasıyla bulunan değerdir.
Sabit Karbon : Kömürdeki; Rutubet, Kül ve Uçucu Madde toplamlarının 100′den çıkartılması ile bulunan değerdir.
Elementel Karbon : Kömürün bileşiminde bulunan sabit (serbest) ve bağlı karbon toplamından oluşan değerdir.
Saf Kömür : Kömürde faydalanılan kısım olup, Uçucu madde ve Sabit karbon toplamından oluşur.
Kok : Kömürdeki Sabit karbon ve Kül miktarının toplamıdır.
Kok Hassası : Gaz tayini sonucu kalan kömürün şekil ve renginin ifadesidir.
Toplam Kükürt : Kömür numunesi içerisindeki tüm kükürt bileşiklerinin ( sülfat,organik, serbest,pirit, kalkopirit v.b.) ihtiva ettiği kükürdün % de olarak ifadesidir.
Külde Kalan Kükürt (Yanmaz Kükürt) : Kömür numunesinin en fazla 850 C ‘da tam yakılması sonucu elde edilen kül içerisinde sülfatlı bileşikler halinde kalan kükürdün % de olarak ifadesidir.
Yanar Kükürt : Kömür numunesinin en fazla 850 C ‘da tam yakılması sonucunda yanma gazlarında kükürt bileşiği halinde bulunan kükürdün % de olarak ifadesidir.
Yukarı (Üst) Isı Değeri (Kalori Değeri) : Kömür numunesinin kalorimetre bombasında tam yakılması sonucu açığa çıkan ısının Kcal/Kg. olarak ifadesidir
Alt (Aşağı) Isı Değeri (Kalori Değeri) : Kömür numunesinin kalorimetre bombasında tam yakılması sonucu açığa çıkan Üst ısı değerinden kömürün rutubeti ile kömürdeki Hidrojenin yanması sonucu oluşan suyun kondensazyon ısıları toplamının çıkarılması ile hesaplanan ısının Kcal/Kg. olarak ifadesidir.
Kaynak : TKİ


